De cirkel van het leven

Annie Persoonlijk begeleider in een kleinschalige woning

De dood hoort bij het leven. Afscheid nemen kan pijn doen. Maar ook voldoening schenken als het goed gebeurt. Aandacht, een geruststellende hand, lievelingsmuziek, verhalen van vroeger, afronden...met een gerust hart.

Babbeltje hier, knuffeltje daar

Als jong meisje van vijftien weet je niet goed wat het nou eigenlijk inhoudt: de zorg in. Het is meer een gevoel, dat je graag voor een ander wil gaan zorgen. Lekker tutten met die lieve oude mensen, een babbeltje hier, een knuffeltje daar. Je beseft niet dat er achter elke bewoner een heel verhaal zit; het is iemand die een lang leven achter zich heeft, die veel heeft meegemaakt. Maar ook: iemand die specifieke wensen heeft, over hoe je met hem of haar omgaat. Nu, veertig jaar later, realiseer ik me dat steeds meer.

Luisterend oor

Door de jaren heen heb ik een hele omslag meegemaakt in de zorg. Van het instellingsdenken en -werken vóór de patiënt naar het denken en werken mét de cliënt. Waar heeft iemand behoefte aan en hoe kunnen we aan de verwachtingen voldoen, als instelling, maar ook als zorgverlener? Het allerbelangrijkst vind ik het luisteren naar de cliënt; wat heeft hij of zij jou te vertellen? Op Ambachtsveld krijg ik de tijd en de rust om te luisteren. Het is voor mij elke keer weer een uitdaging om de nieuwe cliënten te leren kennen. Juist dan kun je steeds meer proberen hem of haar dat échte thuisgevoel te geven. Met dat gevoel komt ook een gevoel van veiligheid. Het mooiste aan mijn werk? Als ik daarin slaag.

Waar heeft iemand behoefte aan en hoe kunnen we aan de verwachtingen voldoen?

Helpende hand

Bij SVRZ bepaalt de cliënt wat hij of zij nodig heeft. Als personeel ondersteunen we waar dat nodig is. We kijken vooral naar de mogelijkheden, en zo min mogelijk naar de beperkingen. De naasten zijn erg belangrijk. Doordat onze cliënten vaak niet meer in staat zijn hun behoeften uit te spreken, hebben we de familie hard nodig. Tegelijkertijd hebben familieleden vaak moeite met het feit dat hun man, vrouw, vader, moeder, opa of oma achteruitgaat. De acceptatie daarvan gaat niet zonder slag of stoot en dat is heel begrijpelijk. Als zorgverleners hebben we dus niet alleen de taak om onze cliënten te helpen, maar ook om de familieleden te ondersteunen.

Oog voor details

Na een fase van afnemende gezondheid overlijden de cliënten vaak bij ons. Ik vind het belangrijk om dit intensieve sterfproces professioneel te begeleiden. Hierbij zijn goed luisteren, praten, scherp observeren, je inleven en rust erg belangrijk. Het is heel bijzonder om dit samen met de cliënt en zijn of haar naasten te beleven. De familie kan in dit soort situaties altijd bij ons blijven slapen. Dan zorgen we voor hen, met een maaltijd en wat te drinken. En omdat we 24 uur per dag aanwezig zijn, zijn we er ook als de slapeloosheid ‘s nachts toeslaat. Als de familie het moeilijk heeft, zijn dat extra gesprekje en die warme kop koffie van onschatbare waarde.

Dat extra gesprekje en die warme kop koffie zijn van onschatbare waarde.

Regie in eigen hand

De kostbare laatste weken, dagen of uren staan in het teken van afscheid nemen; van het leven en van elkaar. Ook gaat het vaak gepaard met het einde van het lijden en de hereniging met een geliefde die ergens op hen wacht. We staan ze bij, zorgen voor een liefdevolle aanraking, houden geruststellend een hand vast en draaien hun lievelingsmuziek op de achtergrond. Er is tijd voor de laatste gesprekken met geliefden. Dat zijn vaak waardevolle gesprekken over vroeger. Ze praten over de oorlog, de periode van de wederopbouw van het land, het vader of moeder worden, werk, het ouder worden en hobby’s. Het doorgeven van die verhalen aan een jongere generatie maakt de cirkel van het leven rond. De cliënt kan het leven dan met een gerust hart loslaten.

Nooit te oud om te leren

We bezoeken altijd de begrafenis of crematie, wanneer een van onze bewoners overlijdt. Dit helpt om de periode van afscheid nemen af te sluiten; voor de familie, maar zeker ook voor ons. Zes weken na het overlijden hebben we, als de familie dit fijn vindt, een afrondingsgesprek. Ze kunnen nog vragen stellen en wij informeren hoe het nu met ze gaat. We bespreken of we zaken nog anders hadden kunnen doen. We zijn tenslotte nooit te oud om te leren! Na veertig jaar ‘in de zorg’ kan ik met overtuiging zeggen dat ik het goede beroep heb gekozen. Door er te zijn voor de cliënt, voor diens naasten en mijn collega’s voel ik me steeds weer voldaan wanneer ik na mijn dienst naar huis ga.

 

Je ergens thuis voelen, heeft veel te maken met je ergens veilig voelen. In een kleinschalige groepswoning bieden we die beschutting en veiligheid. Wonen, zorg en welzijn: alles wordt door hetzelfde team opgepakt. Ook voor de familieleden van cliënten is dit prettig, zeker bij het sterfproces. Er is altijd een vertrouwd gezicht in de buurt.  

 

 

Suggesties?