Van verdriet naar vreugde

Tanja Paardekooper-Verstraate Verzorgende IG/Persoonlijk begeleider

In november 2017 kwam mevrouw van der Ree (de naam is vanwege privacy verzonnen) bij ons op de woning wonen. Ze kwam uit het ziekenhuis waar ze was opgenomen in verband met een ernstige hersenbloeding. Er was veel schade aan de hersenen, maar ze zou lichamelijk nog goed functioneren.

Altijd als er een nieuwe bewoner op de woning komt wonen ben ik nieuwsgierig naar de persoon. Toen ik haar kamer binnenkwam liep ze ontredderd rond. Ze kon zich niet in woorden uitdrukken. Niemand begreep wat ze bedoelde, maar ook begreep mevrouw niet wat er tegen haar werd gezegd. De eerste 6 weken worden de nieuwe bewoners geobserveerd en naar aanleiding van de resultaten wordt samen met de familie, de arts en de zorg een zorgplan geformuleerd.  Dat was bij mevrouw van der Ree niet eenvoudig.

Samen met de familie, het zorgteam en andere betrokken disciplines hebben we gekeken wat mevrouw wel accepteerde. Bij haar was dit het bieden van een gevoel van veiligheid. Als je niet weet waar je bent, in een vreemd bed ligt, steeds nieuwe mensen om je heen ziet en niet weet wat eten is en hoe je ermee moet omgaan, waar moet je dan beginnen??!!

In het ziekenhuis had ze. een PEG-sonde gekregen. Daardoor kreeg ze sondevoeding toegediend. Vele keren per dag, kleine hoeveelheden. Het toedienen gebeurde met beleid, maar vooral met veel geduld en liefde. Mevrouw vond deze momenten moeilijk. Ze schreeuwde vaak de woning bij elkaar uit een soort protest. Althans, dat was onze verklaring voor haar gedrag.

W at een opluchting, ze. begreep wat we duidelijk wilden maken 

De toiletgang was ook een hele uitdaging. Wat moet je als je voelt dat je naar het toilet moet, maar dit niet duidelijk kan maken aan anderen. Mevrouw van der Ree had het hier heel moeilijk mee en loste het ‘probleem’ op door gewoon te plassen op de plaats waar ze op dat moment was. Uiteindelijk hebben we besloten haar een incontinentiebroekje te geven. We hoopten daarmee de eerste plasjes op te vangen. Dat klinkt logisch, maar dat is het niet als je hersenen niet goed werken. Ze. weigerde dus de broekjes te dragen.
We besloten om haar regelmatig naar het toilet te begeleiden, haar te laten zitten  en te vertellen dat dit de plaats was om te plassen. Na maanden en vele wandelingetjes naar het toilet was er een soort doorbraak. Mevrouw zei op een gegeven moment: “Ik moet plassen.”  Wat een opluchting!! We waren opgetogen. Ze begreep wat we haar geprobeerd hadden duidelijk te maken.

 Weer een glimlach op haar gezicht 

Met dit resultaat in het achterhoofd hebben we besloten meerdere dagelijkse dingen op deze manier aan te pakken. Aanbieden en oefenen tot mevrouw begreep wat we bedoelden. Ze begon langzaam vast voedsel tot zich te nemen, de zorg kon haar voorzichtig aan wassen en ze ging onder begeleiding naar het toilet. Wat vooral fantastisch was, was dat er een glimlach op haar gezicht kwam. Een gevoel van euforie maakte zich meester van het team. Zou onze intensieve aanpak dan toch oplossingen bieden voor mevrouw van der Ree? Hoewel we erg blij waren met de behaalde resultaten, was haar gedrag er niet makkelijker op geworden. Ze had een flinke speekselproductie van de medicatie, ze had enorme loopdrang en kon uren roepen om haar echtgenoot. Wat was ze blij als haar echtgenoot de kamer binnenkwam, maar wat was het verdriet (voor beiden) groot als hij weer vertrok. Menig omgangsadvies is er geschreven, maar het lukte maar niet om het verdriet om en gemis van haar echtgenoot te verzachten of weg te nemen. Haar echtgenoot kwam dagelijks van 13.30 tot 19.00 uur. Hij bleef iedere avond eten. Dat deden ze samen, aan een aparte tafel, zodat ze het samen konden beleven. Net als thuis. Net als voor die hersenbloeding. Het eten van vast voedsel ging steeds beter en uiteindelijk mocht de PEG-sonde verwijderd worden. Mevrouw van der Ree wilde vast voedsel. Maar…ze wist niet hoe ze bestek moest gebruiken. Er werd dus besloten om fingerfood voor haar te bereiden. Met resultaat. Haar lichaamsgewicht nam toe. In wat mindere periodes viel ze wel wat af, maar het totaal resultaat was positief.

 Samen op zoek naar de betekenis van woorden 

Mensen zijn gewend om te communiceren door middel van taal. Dan is het ook fijn dat je dezelfde taal spreekt. Dit was  bij haar niet eenvoudig. Zij was onze taal nauwelijks nog machtig. Ze gebruikte veel kleuren in haar taal, vooral als het om voedsel ging. Vroeg vaak om ‘wit’.  Maar…wat is ‘wit’? Gezamenlijk zijn we op zoek gegaan naar de betekenis van haar woorden. We kwamen er achter dat haar ‘wit’ betekende dat ze het lekker vond. Donkere kleuren vond zij niet lekker. Dat maakte het voor iedereen die bij haar betrokken was een stuk gemakkelijker om haar te geven wat ze wilde.

 

Meer maanden verstreken, vele inspanningen werden gedaan door zowel het team als mevrouw van der Ree. Want wat moet je hard werken om van zover terug te komen. Alles verliep beter, ze praatte steeds meer, liet verzorging toe, begreep steeds meer de woorden van mensen om haar heen, ging mee naar activiteiten en herkende mensen die dicht bij haar stonden. Ze herkende mensen niet zozeer bij naam, maar meer aan stem of gezicht. De dagelijkse dingen verliepen soepel. Eén ding bleef een probleem. Het gemis van haar echtgenoot. Het afscheid was onveranderd pijnlijk. Vorig jaar vertelde echtgenoot dat hij onderzocht of het mogelijk was om een zorgunit aan het huis te laten bouwen. Daar komt veel bij kijken. Niet bij het bouwen van een zorgunit, maar wel van een zorgunit die voorziet in de noden van mw. Wat heeft zij nodig om eventueel weer thuis te kunnen wonen, samen met haar echtgenoot. Daar is menig overleg over gevoerd. Zo’n technisch verhaal is te overzien, maar kon zij thuis nog wel wennen? Zou zij in staat zijn om te wonen buiten de beschermde omgeving van de zorginstelling? Daar kom je alleen achter als je gaat ‘oefenen’. Mevrouw is begonnen met een middag en dat is via een dag en een weekend uitgebreid naar een week.  Het wonen thuis verliep heel goed. Haar echtgenoot was enthousiast en gaandeweg deze proefperiode kreeg ook de bouw van de zorgunit meer vorm.

 Terug naar huis, wat een vreugde! 

Nu, februari 2019, is de zorgunit klaar en is ook mevrouw van der Ree klaar om naar huis te gaan. Terug naar haar leven met haar man en hond, terug naar de vertrouwde straat, het vertrouwde dorp. De eerste twee weken zullen als proefverlof dienen, zodat er onverhoopt nog terugkeer naar de instelling mogelijk is. Maar dan is het definitief. Definitief naar huis, na een zware en bewogen periode. Terug van verdriet naar enorme vreugde. Wat is iedereen ontzettend blij voor haar. Dat ze na zoveel ontberingen terug kan naar haar echtgenoot. En…wat zijn we ook trots. Trots op wat we met alle betrokken disciplines hebben bereikt. Samen natuurlijk met de steun van haar familie. Zij waren onze sparringpartner, onze bron van informatie en natuurlijk de drijvende kracht achter de mogelijkheid die mevrouw nu geboden kan worden.


Lieve, lieve mevrouw van der Ree, wat gaan we u missen, wat heeft u ons veel geleerd en wat bent u in positieve zin veranderd tijdens de periode bij ons op de woning. We gunnen u en uw echtgenoot alle geluk van de wereld. Geniet van elkaar, geniet van jullie geluk! Eindelijk weer samen!

 

Suggesties?