Trots en waardigheid gaan hand in hand

Nicki W. Summers Familie

Dignity. Het Nederlandse woord ‘waardigheid’ wil haar niet meteen te binnen schieten. De Nederlands-Amerikaans Nicki W. Summers is vol lof over de zorg die haar moeder krijgt. ‘Er is hier zoveel respect. Heel anders dan in de Verenigde Staten. Mensen hun waardigheid gunnen is de basis van goede zorg. Het maakt deze menselijk. Mijn moeder straalt weer. Dat is best iets om trots op te zijn.’

Nicki Summers heeft het over haar beleving. Ze verklaart geen politiek statement te willen maken. Toch gebruikt ze dezelfde woorden als staatssecretaris Martin van Rijn: waardigheid en trots. Hij geeft deze woorden als titel mee aan zijn verbeterprogramma voor de ouderenzorg. En daar voegt hij nog aan toe: ‘Liefdevolle zorg. Voor onze ouderen.’ Dat spreekt SVRZ aan. Ze heeft de vinger opgestoken om aan het programma mee te doen. En ze is vervolgens uitgekozen om er mede vorm en inhoud aan te geven. Op haar eigen manier. Want de voorgestelde aanpak past nauw bij de beweging die SVRZ al in gang heeft gezet. Met de strategische plannen ‘Tijd voor Zorg’ en ‘Tijd voor de cliënt’. Het levenspad van de cliënt als belangrijkste element in de visie. Met kernwaarden. En met een gezonde balans tussen wat de cliënt kan en wil en wat de organisatie biedt en vraagt.

Stapsgewijs steeds beter

Het verbeterprogramma ‘Waardigheid en Trots’ start in 2015. De voorlopige eindstreep is 2025. Stapsgewijs werkt de ouderenzorg zich in die tien jaar toe naar de best mogelijke begeleiding, ondersteuning en verzorging. Deze moeten zich te allen tijde aanpassen aan wat de cliënt belangrijk vindt. Het plan van aanpak van de staatsecretaris noemt onder meer: voeding, persoonlijke verzorging en zelfstandig bewegen. Cliënten moeten waardig kunnen leven. En natuurlijk moet de  basisveiligheid op orde zijn: hygiëne, voorkomen van infecties, medische behandeling, brandveiligheid, vrijwilligheid van zorg en het verstrekken van medicatie.

Een nieuw leven

De moeder van Nicki Summers, Maria Licastri, komt tot rust en hernieuwde bloei bij SVRZ. Zo ervaart de dochter dat. Natuurlijk moppert ma af en toe, maar dat is heel wat anders dan wat ze daarvoor deed; het vermijden en zich afzetten tegen zorg en zorgverleners. Nicki Summers: ‘Het zijn levensredders. Het klinkt misschien wat uitbundig, maar ze hebben mijn moeder een nieuw leven gegeven. Ook in de familie werkt dit positief door: bij ooms, tantes, neven en nichten hier in Nederland. Mijn moeder kan een leven vol leed achter zich laten.’

Moeilijke jaren

Maria Licastri wordt in 1938 in Haarlem geboren. Op haar dertiende stapt haar zieke moeder uit het leven. Misbruik. Mishandeling. Weeshuizen. Weglopen. Niets blijft haar bespaard. Een wild tienerleven, verslingerd aan de USA als ideaalbeeld met – als slagroom op de taart – een huwelijk met een Amerikaan. Samen naar het land van oneindig vele mogelijkheden. Twee dochters en dik drie jaar verder staat ze er alleen voor. Moeilijke jaren, totdat een nieuwe man in haar leven komt. Een lieverd dit keer. Weer moeilijke jaren volgen wanneer deze acht jaar later aan kanker sterft. Ze probeert een paar keer in Nederland te aarden, maar er zit veel wrok naar haar jeugd. Bovendien wonen de kinderen en kleinkinderen in de Verenigde Staten. Daar gaat ze wonen. Maar ondertussen boert de gezondheid achteruit. Lichamelijk en geestelijk.

Ik heb het gevoel dat ze – ondanks of dankzij het verlies aan herinneringen – steeds gelukkiger wordt 

Steeds gelukkiger

Nicki Summers: ‘Ze was een vrouw uit twee landen; afwisselend heimwee naar allebei. Maar haar zorg was in de Verenigde Staten niet te organiseren of niet te betalen. Haar familieleden in Nederland drongen aan op haar terugkomst. In augustus 2014 vonden we in Zeeland een plek voor haar. Een jaar later velde een beroerte haar. Een geluk bij een ongeluk. Want ze kwam bij SVRZ terecht en had voor het eerst structuur in haar leven. Liefde, gezelligheid, goed eten, aandacht voor wie ze is en wat ze wil. Ze weet dat ze door de beroerte en de val op haar hoofd herinneringen kwijt is. En er ook steeds meer kwijt raakt. Ze draait in haar hoofd elke dag het bandje af van broer Robert voor wie ze een tweede moeder was en die dertien jaar geleden stierf. Elke dag beleeft ze dat verdriet. Maar daarnaast lacht ze veel en uitbundig. Ze voelt zich hier thuis en wil eigenlijk niet dat we zoeken naar een andere plek om te wonen. Ik heb het gevoel dat ze – ondanks of dankzij het verlies van herinneringen – steeds gelukkiger wordt.’

Levenspad

Ruimte voor eigen keuzes en aandacht voor de bagage die het leven cliënten meegeeft – dat zijn speerpunten in de aanpak van SVRZ. Haar inbreng in ‘Waardigheid en Trots’ getuigt daarvan. Medewerkers krijgen hulp bij het ontwikkelen van hun luistervaardigheid. Gesprekken met cliënten leiden op hun beurt tot gesprekken tussen medewerkers. Dat vertaalt zich in zichtbaar en  voelbaar betere zorg. Verantwoording afleggen gebeurt ook op een verhalende manier. Kennis, kunde en gedrag zijn afgestemd op de doelgroep; met lichamelijk en of geestelijke beperkingen.

 

Nicki Summers: ‘Mijn kinderdromen heb ik allang achter me gelaten. Ik denk allang niet meer dat mijn vader Hitler persoonlijk gedood heeft en mijn moeder Wilhelmina heeft gered. Maar ik heb soms andere dromen. Ik denk er wel eens over om naar mijn tweede vaderland te verhuizen, waar de sfeer goed en de zorg waardig is.’ 

Suggesties?