De Molenhof gaat door met kunst

Sonja Hamelink Coördinator welzijn

Vanmiddag was ik een échte Picasso! 

 Al onze cliënten hebben andere levens geleid. De één was boer, de ander secretaresse. Velen zorgden thuis voor hun gezin. En nu vinden ze elkaar – op een bijzondere manier – in de kunst. Vaak op leeftijd, en worstelend met gezondheidsobstakels, zijn ze in De Molenhof in Zaamslag samen aan het kunstschilderen. Kletsen, experimenteren, lachen. Concentratie, verbazing, trots. Kunst maken doet hen goed. Het artistieke avontuur bij De Molenhof begon in september 2014, met het project Lang Leve Kunst. Sonja Hamelink, coördinator Welzijn, vertelt vol enthousiasme: “We hadden met een aantal cliënten het Kröller-Müller museum bezocht. Ze waren daardoor erg enthousiast en geïnspireerd geraakt. Daarom zochten we naar een manier om hen structureel met kunst te verbinden. We maakten een plan voor project Lang Leve Kunst en kregen subsidie van het Fonds Sluyterman van Loo en Stichting RCOAK. Na aanschaf van de materialen konden we beginnen.” 

Een échte kunstenares

“Onder leiding van kunstenares Anja van Dorsselaer zijn toen een tiental mensen met verf en penselen aan de slag gegaan. De één vol enthousiasme, de ander wat aarzelend. Sommigen hadden nog nooit een penseel vastgehouden. Eind juni werd het project afgesloten met een expositie, geopend door wethouder Frank Deij. Dat was werkelijk een hoogtepunt voor al die mensen, én hun familieleden. We maakten ook een catalogus, met een korte beschrijving van de kunstenaars en hun werk. Een aantal van hen is inmiddels overleden. Maar de vormen en kleuren die uit hun handen kwamen, blijven zichtbaar. Dat is ook zó mooi.” 

Samen met je kleinzoon schilderen is erg leuk. 

Door met de Kunst!

“En nu hebben we besloten door te gaan!”, vervolgt Sonja, met een blije lach. “Die kunstmiddagen en ochtenden zijn zó waardevol. Inmiddels hebben zich nog meer mensen aangemeld! Kunst blijft dus vast deel uitmaken van ons activiteitenaanbod. Niet alleen voor de cliënten van De Molenhof, maar ook voor de inwoners van Onder de Wieken, buurtbewoners en familieleden. Ook de kinderen van de nabijgelegen basisschool Torenberg schilderden vrolijk mee met de ouderen vorig jaar. Dat gaan ze nu hopelijk ook weer doen.” 

Geen knutselclubje

“Nee, het is niet het zoveelste knutselclubje”, benadrukt Sonja. “We zijn echt met Kunst bezig: kleuren mengen, soorten penselen, composities en schildertechnieken. Anja van Dorsselaer vertelt over kunst en kunstgeschiedenis. Veel cliënten vinden dat erg interessant. Zij heeft bovendien ervaring met mensen met niet aangeboren hersenletsel en andere beperkingen. Mijn collega Violetta de Rooij, en ook mensen die een schildercursus volgen bij de Stichting Welzijn Ouderen begeleiden alles. Zowel op de afdelingen somatiek als in de groepswoningen zijn er enthousiaste deelnemers.”   

Die trots in hun ogen is onbetaalbaar.   

Je ziet veel emoties in hun werk  

Een groot vraagteken…

Sonja en Violetta kunnen bevlogen vertellen over de cliënten, die zo’n plezier ondervinden van hun artistieke activiteiten. “Het is prachtig en ontroerend om te zien hoe ze zich, ondanks een lichamelijke beperking of een vorm van dementie, kunnen uitdrukken met vormen en kleuren.” “Er zijn mensen die graag rechte lijnen schilderen. Anderen creëren een echt landschap of een stilleven met heel veel details. Of moderne, creatieve vormen en vrolijke zonnetjes. ‘Ik voel me hier een echte Picasso’ zei onlangs een Parkinson patiënt, met een vleugje zelfspot. Ook hij maakt prachtige werken, soms met kleuren, soms donker”, vertelt Sonja. Violetta: “Zo’n kunstwerk ontstaat spontaan, vanuit de eigen gedachtewereld. Je ziet daarom vaak ook emoties terug in de kleuren die worden gebruikt. Schilderen is een uitlaatklep. Een nieuwe inwoner van De Molenhof deed pas na enig aarzelen mee. Hij schilderde toen nauwgezet een groot vraagteken. Hoe zou het nu verder met hem gaan? Hij worstelde met allerlei vragen. De kunstwerken zijn soms echt een eyeopener voor de verzorgenden.” Bloemen uit haar oude tuin Sonja: “Dementerenden vinden het mengen van kleuren soms magisch. Ze zijn ontzettend verbaasd over wat ze zien. Soms vergeten ze wel eens welk werk ze zelf hebben gemaakt, maar daar gaat het niet om! Met groot enthousiasme beginnen we dan aan iets nieuws.” “Ook is er een mevrouw die vroeger enorm van tuinieren hield. Dat is allemaal niet meer mogelijk voor haar, want ze is nu zeer beperkt in haar motoriek. Maar met haar goede hand kan ze kleine duwtjes geven op de linkerkant van het doek. Zo maakt ze prachtige bloemen. ‘Ik heb mijn bloemen weer terug!’ zegt ze dan stralend. En ze is blij en verbaasd over haar eigen kunnen.” 

Trots!

“Iedereen is zó trots, dat ze toch iets moois kunnen maken, op hun leeftijd, met hun beperking. Dat ze niet afgeschreven zijn, maar kunstenaars. Onderling geven ze elkaar ook veel vrolijke complimenten en dan zie je dat zelfvertrouwen groeien. Even die trots op hun gezicht, dat zij dat allemaal kunnen, dat is onbetaalbaar. Dan vind ik dat wij de leukste baan ter wereld hebben!” Kinderen en kleinkinderen Enkele cliënten schilderen samen met hun (klein)kinderen. Violetta: “Ze zijn dan weer gelijkwaardig bezig. De familieleden voelen zich goed thuis hier, pakken zelf koffi e, weten de weg. Echt, onze deuren staan wijd open. Ook de kinderen van De Torenberg schuiven vaak aan. Jong en oud samen, dat is geweldig om te zien.”  

 “We proberen bij SVRZ met onze cliënten zoveel mogelijk deel uit te maken van de directe omgeving. Samen kunst maken is een perfecte manier om daar invulling aan te geven. En het biedt mensen de kans om iets te maken waar ze trots op kunnen zijn, en hun familieleden ook!was ik een 

Suggesties?